KRUJA (KRUJE ) Albania

Qifteli ,dwustrunowy instrument muzyczny na którym grają ludy Ghegów
w północnej i środkowej Albanii,

Niezastąpiony na weselach, ale też
jako akompaniament ballad i pieśni pasterskich.

Nieodłączny krajobraz Albanii :betonowy schron.

Według mojej dedukcji samolot leci z Wiednia do Tirany 😀

Ogłoszenia drobne : sprzedam ziemię :
2400 m ² ,dla chętnych telefon po lewej 😀

Żelbeton ,wyróżnia się na tle innych,odrapanych domów.
Jestem w Kruje , pierwszej stolicy kraju, 30 km od Tirany,na wysokości 600 m nad poziomem morza.
Nazwa pochodzi od słowa krua, co oznacza źródło.

Bazar to najpiękniejsza część każdego muzułmańskiego miasta.
I tu jest nie inaczej.


Wyszlifowane kamienie na dróżce, która sama w sobie jest pułapką,
prowadzą do odtworzonego zamku bohatera narodowego Skanderbega.
Suk,Turecki Bazar Pazari i Derexhikut ciągnął się kiedyś przez połowę miasta,
dziś ma tylko kilkadziesiąt straganów ,a handel odbywa się w € 😀

Kamienna wyboista dróżka przeistacza się w szeroki chodnik i  kieruje do Muzeum..

Gieorgj Kastrioti zwany Skanderbegiem urodzony w roku 1405,
do dziś pozostaje jedynym bohaterem narodowym Albanii.
Wsławił się tym,że w 1433  pokonał Turków,choć wcześniej ,
pod ich jarzmem walczył u boku sułtana.
Dziś podkreśla się że to przywódca,który zjednoczył państwo.

Replika hełmu wodza.

Wszystko co się da się nazwać, ma imię przydomku bohatera.
(jak jego rodaczki Matki Teresy w Indiach )
Vivaldi napisał operę na jego cześć ,powstało wiele pieśni, poezji i prozy.

Jego imieniem została nazwana jednostka Waffen-SS składająca się z Albańczyków.
Dziś i wódka i cukierki mają  nazwę Skanderbeg.

Siadam w restauracji o innej  😀  wdzięcznej nazwie  😀

w oczekiwaniu na sałatę, piję pyszne albańskie piwo Korca.

a obsługuje mnie Regi,uroczy kelner mówiący biegle po angielsku.

Obok bratanki 😀 ,czyli ekipa kumpli z Budapesztu :
wśród nich lekarz ,właściciel sieci lodziarni,inżynier od budowy mostów.
Poczęstowali mnie albańską rakiją .
Było wesoło i śmiesznie 😀

Mój zachwyt flagą albańską przełożył się na zakupy;
które bardzo efektownie prezentują się w uchu 🙂

Kupiłam u tej pani-bardzo broniła się przed płatnością kartą.
Przyjęła gotówkę w € ,zawyżoną w przeliczeniu 😉

Żegnam się ze sprzedawczyniami  dywanów (no raczej chodników )
Bazar okazał się najjaśniejszym punktem tego smutnego miasta.

Jezioro Szkoderskie wieczorem.
Cieszę się że wracam do hotelu.

Chluba Albanii , rodacy : bracia James i †John Belushi (Blues Brothers)

Lamus :

Od średniowiecza klany rodzinne na swoim terytorium budowały mury ,
oddzielając się od sąsiadów z innych klanów.
Własne mury, za które wpuszczano tylko zaufanych gości.


1930 obrzędy pogrzebowe w górach.

Pamiętam artykuł prasowy  sprzed lat ,który mną wstrząsnął:
Albańska Vendetta.
Mimo XXI wieku, obowiązuje nadal
mimo że nie wolno o niej  głośno mówić.

I te obrzędy pogrzebowe w których uczestniczą
tylko mężczyźni.
Od wieków takie same.

Vendetta ,honorowy odwet za złamanie kodeksu ,zabicie członka rodziny innego klanu.

Rok 1929 przegląd głów górali albańskich.
Jedna stylizacja,jeden berber 😀


Góral albański 1955.

Piękna Albanka 1926  w stroju regionalnym i

Albanka- miss świata z roku 2017, Joana Grabolli w  folkowej stylizacji.

 

Jezioro Szkoderskie,największe na Bałkanach.

SZKODRA Albania

Piękna albańska flaga.
Z widoczną grafiką funkcjonuje od roku 1992.

Długo zbierałam się do napisania kilku słów o Albanii.
Znowu okazało się że mnie intuicja nie zawodzi;
Nie znalazłam jednego,najmniejszego powodu aby tam chcieć  wrócić 🙁

Sklep z pamiątkami  na granicy albańsko-czarnogórskiej .
W głównej roli jedyny bohater Albanii.
Figurki,butelki ,alkohol,mydła wszystko z nazwą : SKANDERBEG.

Widoczny w dole meczet ,posiada kopuły pokryte ołowiem,stąd nazwa Ołowiany Meczet.
Powstał w latach 1773-4 na wzór meczetów stambulskich.
Świątynię zamknięto w roku 1967 po ogłoszeniu Albanii państwem ateistycznym.
W tym samym roku piorun zniszczył minaret .
W 1990 podjęto próbę przywrócenia tego miejsca muzułmanom,ale doszło do starć z policją.

Zamek stoi na górze Valdanuz na wysokości 130 m npm.
Mury obronne są długie na 600 metrów
i okalają część 9 hektarowego terenu.

Zamek Rozafa a raczej jego ruiny.
Wybudowany wśród mokradeł na skalistym wzgórzu,był nie do zdobycia.
W szczerym polu wśród tysiącletnich kamieni -nowoczesność :

bramka 😀
Bilety oczywiście za € 😀

Badania archeologiczne potwierdziły że w 167 pne,
Rzymianie zdobyli i zasiedlili tę twierdzę.
Wypolerowane kamienie przez miliony stóp są tak śliskie,
że zamiast zachwycać się zabytkiem, trzeba skupić się na każdym kolejnym kroku 🙁

W 1396 Republika Wenecka zawładnęła tą częścią Bałkanów i zdobyła twierdzę.
Przebudowany,poprawiony zamek prezentuje  ten styl właśnie, dominuje w pozostałościach .

Zamkiem do roku 1913 zawiadywali również Turcy.
Od roku 1920 należy do państwa Albańskiego.

Na szczycie góry, wielki ocalały magazyn,
na dole którego znajduje się restauracja  Liceri Rozafa.

a w niej  oprócz wystroju z epoki ,manekin w kobiecym stroju ślubnym.

Zamek otaczają dwie rzeki Buna –zaledwie 44 km i Drin  258 km ,obie zmierzają do Adriatyku.
Widok z tarasu restauracji.

3 kilometry dalej,w dolinie znajduje się 86- tysięczne miasto Szkodra.
Rozwinięty przemysł papierniczy i włókienniczy.
Ale budownictwo z czasów minionych ,balkony obwieszone suszącym się praniem;
czas dyktatora Envera Hodży – daje obraz kraju.

Między ruinami zdarza się nowy budynek ,
ale na ogół o dyskusyjnym dizajnie 😀

Jest i perła : uciekinier z Włoch,zwolennik Garibaldiego,

Pietro Marubi,

malarz,architekt,na miejsce zamieszkania wybrał  Szkodrę ,
gdzie założył pierwszy zakład fotograficzny w Albanii.
Pozostawił 150 tysięcy fotogramów,przechowywanych obecnie w Fototece .
Zbiór jest bardzo dokładnym świadectwem Albanii na przełomie XIX/XX wieku.
Artysta zmarł w roku 1903,synowie prowadzili firmę do 1949.

Szkołę Filmową w Tiranie nazwano jego imieniem.

Próbka pracy artysty: kobieta z północnej Albanii w stroju regionalnym – CUDO !

Radością dla oczu jest roślinność .Figi i


obsadzone przy drogach krzewy granatów.
Może nie tak dorodne i wielkie jak w Grenadzie czy Barze
ale równie słodziutkie 🙂


To co jest pyszne poza owocami , to sery.
Fergese to danie narodowe Albańczyków ; słony biały ser typu feta,
z oliwą ,papryką,pomidorami i oliwkami.
Polecam gorąco,bo mimo dziwacznego wyglądu,po wymieszaniu jest pyszny !

Zamieszczam zdjęcie nakrętki ,aby można było łatwiej rozpoznać.

Tradycyjnie lamus  😀

Król Zong I z siostrami,panował w Albanii w latach 1928-1939.
Za jego czasów przyszła na świat w Skopie, Albanka znana jako Matka Teresa.

Dziewczyna na rynku w Szkodrze.

Szkodra ,u berbera.

Szkodra 1931.


A tu ciekawostka :
znany włoski magazyn (1899-1981) w edycji 11-17 czerwca 1939,
relacjonuje przybycie wraz z ekipą Czerwonego Krzyża cywilizacji 😉  do Szkodry.
Dlaczego ?
Ponieważ od 16 kwietnia ( !) 1939 (do 8 września 1943)
włoski król Wiktor Emanuel III był okupantem Albanii.

https://fr.wikipedia.org/wiki/La_Domenica_del_Corriere
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adcy_Albanii
https://www.google.com/search?q=fotografia+Pietro+Marubi&client=firefox-b-ab&source=lnms&tbm=isch

BELGRAD Serbia

Plac Nikoli Pasicia 13.
Zgromadzenie Narodowe Republiki Serbii.
Obecnie w ławach zasiada 250 posłów wybieranych na 4 lata.
Budowany od 1907 do 1936 , wówczas odbyła się pierwsza sesja.
Zaprojektowany w roku 1891 przez serbskiego architekta Konstantina Jovanovica.

Trg Nikole Pašića 11.
Muzeum Historyczne Serbii, (Istorijski muzej Srbije, Историјски музеј Србије)
założone w 1963 roku,posiada 35.000 eksponatów zgrupowanych w 25 kolekcjach.
Budynek powstał w latach 1932-1934,według projektu braci Kristic,
na zlecenie Banku Agrarnego.

Muzeum wielokrotnie nagradzane za wybitne osiągnięcia wystawiennicze.

Włosy księżnej Ljubicy Obrenovic, żony Miłosza (1785-1843).

Płaszcz kniazia Miłosza.

Insygnia królewskie.

Cerkiew świętego Saba.
Od zawsze chciałam zobaczyć tę największą na świecie świątynię.
Przygotowania do budowy rozpoczęto w 1894, kamień węgielny położono w 1935.
Cerkiew zaprojektowało dwóch architektów,Bogdan Nestorowic i Aleksander Deroka.
Dwie wojny,światowa i bałkańska oraz komunizm,zatrzymały budowę.
Dopiero w roku 1985 prace ruszyły i trwają nieprzerwanie do dziś.

Wysokość wewnętrzna – 65 m ,zewnętrzna z krzyżem – 79 m.
Świątynia mieści 10 tysięcy wiernych,
a  w  trzech nawach w chórach, może jednocześnie śpiewać 700 artystów.

Jego Świątobliwość Patriarcha Serbskiego Kościoła Ortodoksyjnego,
a od 2010 metropolita Belgradu .
IRINEJ (od staro greckiego Ireneusz )
Znany z kontrowersyjnych wypowiedzi na temat muzułmanów i Kosowa.

Remont,a właściwie budowa ciągle trwa.

(ci co mieli szczęście 🙂  ) Foto Globtroper.

Foto Szkiełkiem okiem sercem.

Milena i Aleksander – wyjątkowo piękna para
za chwilę będą ślubować w cerkwi.


Weselni goście pary.

Stana, lat 80.
Przed pół wiekiem przyjechała ze wsi do Belgradu za chlebem .
Tu wyszła za mąż, urodziła trzy córki ,tu przeszła na emeryturę.
A że od zawsze dzierga, teraz tworzy takie cuda i sprzedaje pod cerkwią.
Dla wnucząt 🙂

Stare Miasto.Brama wejściowa do Parku Akademickiego.
Najstarszy Naukowy Park w Belgradzie budowany w latach 1886-1889.

Apel do współobywateli o dbałość obiektu.
Zamykany od północy do 5 rano.

Zafascynowało mnie to drzewo !

Moją uwagę przykuły strąki, które wyglądały jak wielkie skórzane węże.
Honey locust, szarańcza miodowa wyrasta do 30 metrów.
Toleruje warunki miejskie, ubitą ziemię,
sól drogową, ziemie alkaliczne, upał i suszę.
Piękne 🙂

Glediczja trójcierniowa, iglicznia trójcierniowa to inne nazwy.
a strąki są jadalne ! długość od 15-40 cm.
Słodki przysmak dla rdzennych Amerykanów,ziarna służą do wypieków.
Przydatne również w medycynie a nawet do przygotowania herbaty :).

Mogą też czarować urodą w wazonie 🙂

Dositej Obradović (1739-1811,)
pisarz, filozof, pedagog i luminarz narodowy.
Pomnik powstał w 1911,a na obecne miejsce w Parku Akademickim został przeniesiony w 1930.
Pierwszy minister edukacji w Serbii.
Należy do najważniejszych i najbardziej wpływowych osób w swoim kraju
w XVIII i na początku XIX wieku.

Josif Pančić  1814-1888 serbski botanik,
odkrył świerk serbski który rośnie tylko w okolicach Sarajewa.

Polenta <3  Długo się wahałam ,bo smażona w głębokim tłuszczu.
Ale  uległam namowom kelnera i nie żałuję !była wspaniała.

Do tego wielki talerz szopskiej.

Dania ze zdjęć plus pyszne serbskie piwo to koszt 610 Dinarów  Serbskich.
610 DS -22,16 zł.
I jak to się ma do mojego posiłku w Kotorze ? (Spagetti za 21 € 😀 )

Zabór austriacki – secesja.

Ulica Uzun Mirkova 14  Muzeum Edukacji.
założone przez Stowarzyszenie Nauczycieli Serbii w roku 1896,
jest najstarszym muzeum w tym kraju.
Zniszczone przez dwie wojny jak pozostałe obiekty,odbudowane,
eksponuje historię nauki Serbii.
Posiada 50.000 eksponatów.

Kolejny cudowny Park Kelemegan.
Art Pavilon o nazwie Cvijeta Zuzoric ,został zbudowany w roku 1928 w.g projektu Bronislava Kojica,
i był pierwszym obiektem wystawienniczym w Belgradzie.
Zadedykowany wielkiej poetce okresu renesansu  która tworzyła
po włosku,łacinie i chorwacku na terenach Republiki Weneckiej i Ragusy.

Obecnie siedziba Stowarzyszenia Artystów Plastyków Serbii.

 

Fontanna Przebudzenie  przed pawilonem,
autorstwa Dragomira Abrambasica  z 1936,
poświęcona poetce i najpiękniejszej kobiecie swego czasu
Cvijecie  Zuzoric (1552 – 1648)

Cvijeta Zuzoric

Pawilon wystawienniczy  i pomnik piękności w kółeczku.

Od nadmiaru świeżego powietrza 😀

Znalezione z zachwytem.

Tradycyjnie 😀 dziewczyna z Belgradu 1881.

 

 

http://belgradespots.com/listings/trg-nikole-pasica-belgrade-nikola-pasic-square
https://museu.ms/museum/details/219/historical-museum-of-serbia
http://arhiepiskopija.rs/index.php/mediji/galerije
http://www.tob.rs/
https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B8_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D1%98_(%D0%91%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4)
https://en.wikipedia.org/wiki/Cvijeta_Zuzori%C4%87

Интерактивна мапа

KOTOR Czarnogóra Montenegro

KOTOR –  PERŁA W KORONIE CZARNOGÓRY

Maleńki trójkąt który zamieszkuje 22 tysięcy ludzi,
a w 2018 odwiedziło to cudo, prawie 2 miliony zachwyconych turystów.

Urodę tego kawałeczka ziemi najlepiej oglądać
z lotu ptaka,a z braku, na okładce informatora 🙂

168 r. p.n.e. na terenach dzisiejszego Kotoru została założona pierwsza osada,
-nosiła nazwę Akurion,
Rzymianie zmienili ją
na Acruvium,
Turcy na Dekaderon.
W średniowieczu na te tereny wkroczyli Słowianie
i zmienili nazwę na Catarum, Catera-dzisiejszy Kotor.

Granica Chorwacko-Czarnogórska.
Z Dubrownika do tego miejska jest 85 km.
Przed nami bus z Biura Podróży w Budvie.

Do Kotoru przeprawiam się promem.
Koszt biletu to 6 €.

Rejs trwa tylko 10 minut.

Jezioro Koterskie

Kolor lazuru i szmaragdu w jednym.

Średnia roczna temperatura nie przekracza 15,2 ° C.
Sezon kąpielowy trwa 144 dni w roku a plażowy 213.

Zatoka Kotorska / Boka Kotorska -najpiękniejsza zatoka na świecie.
I jedyny w południowej Europie fiord.
Składa się 5 połączonych ze sobą zatok, wcinających się głęboko w ląd.
Otaczające ją góry sięgają nawet 1700 metrów wysokości,
a nad jej brzegami położonych jest wiele zabytkowych miasteczek.

Już wjazd do kurortu zapowiada atrakcje 😀


Mury miejskie.
Całkowita długość ścian wynosi około 4,5 km, szerokość  od 2 do 15 metrów,


a w niektórych miejscach wały osiągają wysokość 20 metrów.

Kotor od lat jest jednym z pięciu najpopularniejszych
portów we wschodniej części Morza Śródziemnego,
wraz z Dubrownikiem, Wenecją, Santorini i Rodos.
Costa Riviera
zabiera na pokład 1800 pasażerów,których obsługuje 622 osób załogi.

Do miasta prowadzą trzy wejścia .
Brama Morska,od strony zatoki pochodzi z IX wieku,
choć obecny wygląd otrzymała w wieku XVI.
Dużo czasu poświęciłam na rozszyfrowanie napisów.
21.11.1944 , ta data przypomina o ostatecznym zwycięstwie
partyzantów po rocznej walce z Niemcami.
Wyżej to sekwencja Tito:
Cudzego nie chcemy,naszego nie oddamy.

Stare miasto Kotoru jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych
zabudowań miejskich  typowych dla miejscowości,
które zostały utworzone w okresie od XII do XIV wieku na tych terenach.
Oczywiście jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

 

Czarnogórzanie ,


po rozpadzie Jugosławii zostali bez waluty,
samowolnie przejęli niemiecką markę .
( A nad bramą wejściową napisali , powtórzę :cudzego nie chcemy ,naszego nie oddamy 😀 )

Po wejściu Niemiec do Unii ,przejęli z nimi Euro.
I tak samozwańczo 😀 nie będąc w Unii Europejskiej ,rżną turystów w najlepszej walucie .
Koszt tego spaghetti to 21 € ,czyli najdroższe kluski w moim życiu 😀

Maleńki Plac Broni i cerkiew św Łukasza.

Cerkiew św Łukasza  została zbudowana w roku panowania Stefana Nemanii w 1195.

Do roku 1930, chowano pod podłogą cerkwi nieliczną społeczność Kotoru.
Jedyna świątynia na tym terenie ,która nie ucierpiała
podczas trzęsienia ziemi w 1979.
Kościół św. Łukasza jest najstarszą świątynią prawosławną w mieście.

Cerkiew Św Tomasza położona obok Łukasza,
jest najważniejszym ortodoksyjnym kościołem w Kotorze.
Został zbudowany w 1902 roku na fundamentach starej świątyni.

która została zniszczona przez pożar w XIX wieku.
Zbudowany w stylu pseudo – bizantyjskim jako kościół jednonawowy.

…………………..


…………….


U jubilera.Idealnie .

Z przykrością,nic oryginalnego poza wisiorem na samej górze.
Ale tam go nie widziałam 🙂

Trafik i Violetta.
Sprzedała mi baterie do aparatu.

Recepcjonistka.Również śliczna.

Brama Morska ,wyjście nad zatokę.

Cudowne miejsce,zakochałam się od pierwszego wejrzenia.

Jeden z wielu bałkańskich piesków.Wabi się Niczyj.

Pierwszy i ostatni ( jedyny ) król Czarnogóry,
który panował królewsko jako książę 😀
Dopiero w roku 1910 powołał się sam na króla i pozostał nim do 1918.

Król był  uduchowiony,pisał wiersze 🙂

Oficerowie Narodowego Wojska Królewskiego w Czarnogórze 1916.

Mikołaj I jedyny król Czarnogóry,wśród licznej rodziny.

https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC_%D1%83_%D0%9A%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%83
https://en.wikipedia.org/wiki/Montenegro
https://www.costacruises.com/fleet/neoriviera/v1.html

MOSTAR Hercegowina

MOSTAR stolica Hercegowiny.

Zdjęcie nieznanego autora znalezione na Pinterest,
symbolizuje siłę ludzi którzy podnoszą się po klęsce.

Zarówno Sarajewo jak i Mostar to w mojej głowie wojna.
Bo przecież te dwa miasta najbardziej ucierpiały
niszczone przez Chorwatów i  Serbów.
Choć minęły 23 lata od jej zakończenia ,wiele miejsc pozostaje nietkniętych.
Podobnie jak kościół pamięci Cesarza Wilhelma w Berlinie ,
zburzony w roku 1943,
czy również w Berlinie , mur który był symbolem podziału Niemiec.
I Klasztor Dominikanów w Lizbonie pozostawiony po trzęsieniu ziemi i tsunami w 1755 roku.

Ku przestrodze ,że w życiu nie ma nic stałego.

Mostar położony jest ok 60 m n.p.m,na równinie zwanej Mostarsko Polje .

Po drodze aquadukty ,ślad po starożytnych mieszkańcach .

Franjevačka crkva i samostan sv. Petra i Pavla u Mostaru
Kościół św.św.Piotra i Pawła i klasztor Franciszkanów w Mostarze.

W przeciwieństwie do Sarajewa,w Mostarze większość wyznaniowa to katolicy.
Właśnie trwa jeszcze odbudowa wnętrza kościoła Piotra i Pawła.

Powstawał przez pięć lat, od 7 marca 1866,
według projektu Matteo Lorenzoni Vicenza z Włoch.

Oddany do użytkowania w 1902 wraz z klasztorem Franciszkanów
i budynkiem parafialnym.
Uszkodzony dwukrotnie przez dwie  wojny : światową i bałkańską.
W 1995 został zrównany z ziemią i zbudowany od nowa.

Dzwonnica jest najwyższą budowlą w mieście ma 107 m
i na pierwszy rzut oka wydaje się być minaretem.


Dervish-pashe dżamija
Meczet derwiszów

Turcy po 500 letniej okupacji wrócili do siebie.
Zostawili słynne bazary,kuchnię i islam.
(Ten meczet stoi naprzeciwko kościoła Piotra i Pawła )

Europejskość próbowali przywrócić Austriacy .
Wybudowali nowe mosty,kolej i kościoły katolickie.
Wprowadzili w budownictwie rodzącą się w Wiedniu secesję.
(Najpiękniejszą art nouveau na Bałkanach,widziałam w Belgradzie)

Poddani Franciszka Józefa,opuścili Bałkany po zamachu na księcia Ferdynanda.

Nowa ,kształcąca się twarz Mostaru,mówiąca biegle po angielsku 🙂
W tle budynek klasztoru Franciszkanów.

Tuż przed wejściem na bazar widoczne ruiny domu,
z pięknego wapiennego kamienia.
Nikt nie wiedział co było tu przed wojną.


Aż nadszedł on- Brishko.
Pogadaliśmy sobie po niemiecku 😀
Mój rozmówca od niedawna mieszka ponownie w rodzinnym mieście.
Wrócił z Niemiec kiedy doczekał emerytury.
Znowu aktywny zawodowo,znany przez wszystkich.
W ciągu 10 minut rozmowy ,pozdrowiło go około 20 osób !

Ruina to zbombardowany dom opieki ,który nie będzie odbudowany.

Bishko skierował mnie do lokalu z najlepszą (podobno)


sirenicą.
To smakołyk, którego nie odpuszczę 😀 w żadnym mieście na Bałkanach.
Byłam jedyną osoba spożywającą posiłek na miejscu.
Wszyscy goście brali na „wynos „


Toaleta w restauracji

nie mogłam sobie odmówić zdjęcia 🙂

Kamienny most,główna atrakcja Mostaru.
Zbudowany nad szmaragdem Neretwy w 1566 przez

mistrzów kamieniarstwa z Dalmacji ,według wzorów osmańskich.
Zanim Turcy nie wzięli miasta w posiadanie,
dwa brzegi rzeki łączył most drewniany.
Budowla o niezwykłym, ostrym łuku była jednym z największych
architektonicznych osiągnięć imperium osmańskiego
i największym łukowym mostem na świecie.

Kamienny most w roku 1993 zniszczyli barbarzyńsko Chorwaci,
który po bombardowaniu runął w przepaść,oburzając świat.
Uderzyli w serce Bośni,ale naród znowu się zjednoczył i odbudował symbol miasta i regionu.

Odtwarzany skrupulatnie przez pięć lat i otwarty ponownie w roku 2004.

Jasny budynek po prawej , to medresa -teologiczna szkoła muzułmańska.

Neretwa –  rzeka płynąca przez Bośnię , Hercegowinę i Chorwację uchodzi do Adriatyku.
Największa i najdłuższa rzeka po wschodniej stronie  basenu ;
225 km z czego  tylko 22 km w Chorwacji.

Wokół mostu rozpoczął się handel
i stopniowo powstawało stare miasto  zwane Charshija (Čaršija)

Obecnie, największą atrakcją mostu są skoki do wody przez zawodowych śmiałków,
którzy wykonują spektakularny wyczyn o pełnych godzinach.
Do pokonania mają 19 metrów ( w różnych źródłach podają od 20-27 metrów)

A rzeka ma w tym miejscu  3-4 m głębokości.
Nie za darmo!
Nachalni zbieracze (stojący tyłem ) kilkakrotnie przechodzą
po krawędzi mostu z przysłowiowym kapeluszem.


Moment kulminacyjny-opalony przystojniak szykuje się do skoku.

Tradycja znana od 1664 ,miała wykazać męstwo młodzieńców.

Dziś to nie dowód na męstwo,ale interes kilku mężczyzn ,
którzy ryzykując życie (zdarzały się śmiertelne wypadki)
zarabiają całkiem grube pieniądze !

W tym roku to już 452 edycja skoków.


Poszedł !

Bohater 🙂
Kostium do spektaklu zawisł już na rurze,
będzie się suszył  na słońcu do następnego skoku.


Piękna Hercegovka  ( po bośniacku) od  wisiorków 😀
Ma męża z którym prowadzi handel.
Ale z raportu na temat populacji wynika,
że na przykład w Banja Luce mieszka 20 tysięcy samotnych młodych kobiet.


Kolejna urodziwa ,miła właścicielka trafiku.
Jak widać na kalendarzach jest tylko Hercegowina ,bez Bośni.


Bez słów…


Muzułmańskie szaty i bezruch w handlu.
Zwierzyła się ,że od rana sprzedała jedną poszewkę ,turystce z Niemiec.


Ciekawostka motoryzacyjno – czystościowa 😀
Na parkingu,mobilna szczota do pucowania autobusów.
Podobno zawsze stoi kolejka, bo kierowcy którzy tu wracają
nie mogą się nachwalić tempa i jakości usługi.
Maszyna jedzie wolno  na kółkach i zostawia błysk  za bodaj 6 €.
Byłam zachwycona 😀


Wyjazd z miasta zieloną dolinką.


Kilka kilometrów za Mostarem,miejscowość Jablanica.
Kelnerki Ermina i Fatima z miejscowej restauracji.

Tak, to ta Jablanica z bitwy nad Neretwą.
Może zainteresowani sięgną do historii,leniwi do filmu pod tym tytułem 😀 ?
Obraz „Bitwa nad Neretwą „w roku 1969 został nominowany do Oskara.
W obsadzie M.inn :Yul Brynner,czy uwaga :Orson Welles !

Na i za tym wzgórzem  odbyły się walki….

http://www.bhtourism.ba/loc/mostar.wbsp
http://spagosmail.blogspot.com/2014/09/mostarom-nekad-i-sad-katolicka-crkva.html
https://www.klix.ba/vijesti/bih/gradnja-crkve-sv-petra-i-pavla-u-mostaru-primjer-istinske-tolerancije-me
https://www.cnak.ba/najave/svetkovina-sv-petra-pavla-mostaru/

MONASTYR MORACZA Czarnogóra Montenegro

Czarnogórę Bóg wyróżnił urodą.
Poza Kosowem,widziałam wszystkie kraje Europy.
Ale takich krajobrazów nie ma nigdzie !
Bałkany znane z dzikiej przyrody mają wiele do zaoferowania,
ale kulminacją piękna jest Czarnogóra.

Kanion Moracza .
Górujące,dochodzące do 2.700 metrów wysokości Góry Dynarskie,


tworzą coś na kształt kołyski,na dnie której płynie rzeka Moracza,
zaczynająca bieg od gór Rzacza, kończy w jeziorze Szkoderskim.Kanion jest  długi na 45 km .


Kiedy nie było tu jeszcze drogi,tej która przebiega obok klasztoru,

(E 65 prowadzi od szwedzkiego Malmo do greckiej wyspy Chania,
przez między innymi przez Polskę -500 km Czechy ,Słowację,Chorwację.
Całość ma 3,350 km )

wśród borów,gór w absolutnej dziczy,
przedstawiciel wielkiego serbskiego rodu Nemanijczów
Stefan Wukanowicz, ufundował męski klasztor.


Monastyr Moracza jest jednym z trzech najważniejszych
miejsc pielgrzymkowych w Czarnogórze, nie tylko dzięki idealnemu położeniu.
( pozostałe to Monastyry Cetyński i Ostrog)
Całość  ogrodzona kamiennym murem, a do środka kompleksu prowadzi niewielka brama.


Cerkiew Wniebowstąpienia  Bogurodzicy
Maleńka , prosta z  motywami romańskimi i bizantyjskimi
za to z  wielką historią .
Powstała w roku 1252 i przez wieki w tajemnicy lasów ,
zbierały się  tu sejmiki,
na których podejmowano polityczne decyzje..


Klasztor radzi sobie finansowo całkiem nieźle.
Bilety sprzedają tylko podwójne za 2 €.
Dzięki protekcji brata Dragana,zapłaciłam za pół osoby 😀

Przepiękne freski przed wejściem do cerkwi.
Piesek w zestawie ,klasztorny pupil 😀
Restrykcyjny zakaz fotografowania wnętrz,wprowadzony zapewne niedawno bo
-widziałam zdjęcia i filmy na których w tle ikonostasu pozowali z turystami duchowni.

Na terenie klasztoru znajduje się jeszcze  jedna cerkiew ,
św Mikołaja zbudowana w roku 1635 na miejscu starej baszty ,
ta pełni rolę kaplicy.
Freski opisujące żywot Mikołaja wykonał mistrz Kozma.

Brat Dragan.
55 lat ,przebywa w klasztorze od  20.
Mężczyzna o pięknych rysach twarzy i zgasłym blasku oczu.
Rodzice i brat odeszli,jedyna siostra z rodzinę mieszka w Podgoricy.

Odpowiedzią na pytanie gdzie mieszka, było zaproszenie do celi mnicha.
To było ekstremalne przeżycie-
z pełnego słońca i widoków świata-
weszłam do pomieszczenia w przyziemiu-ciemnym i brudnym.
Paliło się kilkadziesiąt świec (czego zdjęcie nie oddaje)
unosił się niepokojący zapach pszczelego wosku .
i biło gorąco od płomieni świec.

Ikony i świece,trzy koty i dwa psy.
Chciałam stamtąd wyjść jak najprędzej .
Czułam się doprawdy nieswojo.

A otoczenie takie piękne, niewielki teren  zadbany ,
wręcz  wypieszczony.
Dominują kwiaty i soczyste w kolorze krzewy.W tle miejsca hotelowe.

Najstarsza  część cmentarza.
Ostatnie doczesne miejsce zakonników.
W obecnej chwili posługę Bogu oddają i zamieszkują na terenie obiektu trzej bracia.

Najmłodsza  część cmentarza.
Po lewej ogród warzywny.
Części gospodarcze sukcesywnie odgradza się  od wiernych stylowym płotem .
(widziałam w sieci zdjęcia swobodnie poruszających się po obiekcie turystów)

Klasztor jest samowystarczalny,wszystko pod ręką.

Następna grządka
 

Młodziutkie drzewa brzoskwiń,dalej stary sad i kurniki.

Pasieki,kolorowe pudełka komponują się na tle zieleni jak klocki.
Najczystszy miód z najczystszego miejsca.
Mijał mnie „autobus” Niemców,każdy dzierżył w dłoni słoik 😀
Logistyką;
sprzedażą miodu,kartek,pamiątek,biletów a w sezonie barem,
zajmuje się młode małżeństwo wynajęte przez klasztor.

Michailo ,od kilku miesięcy wdowiec,
pochodzi z oddalonej o 4 km od Monastyru wioski .
Złota rączka,ogrodnik,dekarz,opiekun trzody,
stolarz i kowal.
Przybywa tu rano,wieczorem pędzi do pustego domu,
bo dzieci ,jak siostra Dragana
wyprowadziły się 50 km stąd do stolicy ,do Podgoricy.

Poza murami dodatkowe ukojenie ,mostki na szumiącym potoku Svetigora i

ziemskie miejscowe przekąski..

Zbogom  Angela  🙂

SARAJEWO Bośnia

Z Sarajewem kojarzyłam:

MOST,ten z zamachu na Księcia Ferdynanda, biedę,kobiety w chustkach i islam.

I te wzgórza białe od nagrobków,w większości młodych mężczyzn i dzieci,
tragiczny ślad po konflikcie bałkańskim.

cityhopper

Sarajewo – stolica Bośni i Hercegowiny właściwie muzułmańskiej Bośni,
bo Hercegowińczycy * uważają za swoją stolicę Mostar
i optują za Chorwatami.
Było to widoczne w czasie wyborów 7.10.2018-
-w Hercegowinie wisiały chorwackie flagi.

Mieszkaniec *Sarajewa to Sarajewianin po bośniacku  Sarajlija  🙂 Trudne,ale to początek
językowych dylematów 😀


Bośnia ma 3,8 ml mieszkańców z czego 45 % to muzułmanie.
Sarajewo posiada niecałe 400 tys ludności :ale  wśród nich błyszczą diamenty :
artyści : Goran Bregović (syn Chorwata i Serbki) – wiadomo
Emir Kusturica – wiadomo
Danis Tanovic  –  Oskar za film Ziemia niczyja


pisarz noblista –  Ivo Andric  Most na Drinie

politycy –  Alija Izetbegovic,– -kontrowersyjny prezydent Bośni,
i przyczynek do wstydu :
zbrodniarz wojenny  – Radovan Karadzić -który unicestwił Srebrenicę- 8.373 ofiar.


Gradska Vijecnica pałac w którym obecnie znajduje się  ratusz,
siedziba władz Bośni i Hercegowiny ( kiedyś Biblioteka Narodowa-spłonęła w czasie wojny)
Z wyraźnym efektem mauretańskim .
Jasny,widoczny z daleka najpopularniejszy budynek Sarajewa.
Architekt to Austriak Alexander Wittek ,który w roku 1892 ,
oddał swoje dzieło do użytku.
Jednak obecny wygląd to poprawka Cyryla Ivekovica,
który po przebudowie nadał mu styl muzułmański.


Ten  charakterystyczny budynek stoi nad rzeką Miljacka,
która ma zaledwie 36 km i wpada do rzeki Bosni.
Wiele historycznych zdarzeń miało miejsce w okolicy tego miejsca.


Efekt walk podczas oblężenia Sarajewa
w latach 1992-1996.


Rok 2015, policja przed ratuszem po udaremnieniu zamachu islamistów.


Ale największym wydarzeniem w historii Sarajewa związanym z ratuszem,
były odwiedziny pary książęcej z Wiednia w roku 1914.
Konsekwencją zdarzeń w tym mieście ,było rozpętanie Pierwszej Wojny Światowej.
A za nią Rewolucji Październikowej,komunizmu,socjalizmu i co tam jeszcze…

To stąd po złożeniu wizyty w ówczesnym habsburskim urzędzie
wychodzą : następca tronu Austro-Węgier
arcyksiążę Franciszek Ferdynand z żoną Zofią von Chotek.

Niedziela 28 czerwca 1914,około godziny 10,15,
Dzień Świętego Wita ,serbskie święto narodowe.
Para wsiada do auta  i w kolumnie sześciu samochodów
ruszają ulicą Obala Kulina bana w stronę przeznaczenia.


Witani przez oczekujących przy bulwarze zwolenników,

podążają w kierunku Mostu Łacińskiego.

O godzinie 10,50 zaczyna się atak.
Najpierw po postrzeleniu w brzuch,  osuwa się Zofia,
po niej Ferdynand, postrzelony w szyję.
Oboje umierają świadomie że to koniec ich życia .
Zofia nie dowierza,Ferdynand prosi żeby nie umierała dla ich trójki dzieci.

Ochrona przespała moment ataku.

Gavrilo Princip


Muzeum Historii Wojska Wiedeń

oddaje strzały z Browninga M1910 kalibru 7,65.

24 -letni nacjonalista bośniacki (1894-1918 ),
kształcący się  w Belgradzie,najpierw próbuje się zastrzelić
następnie otruć.Zażywa cyjanek,który zwietrzały-nie działa.

Pojmany,skazany na 20 lat,
umiera po czterech w więzieniu z powodu choroby.


Foto A.Barabasz

Oryginalny samochód, Graf &Stift Double Phaeton
przechowywany jako eksponat w muzeum Historii Wojska w Wiedniu.
( Heeresgeschichtliches Museum Wien Arsenal 1 )

Uroczystości pogrzebowe  pary książęcej w Wiedniu.

Pochowani w Artstetten, 80 km na zachód od Wiednia,
z powodu mezaliansu ,jakiego dopuścił się książę.

Jedna z gablot z historią zamachu na budynku Muzeum.

Tablica pamiątkowa na Muzeum.

Tu ,na zakręcie  rozegrał się dramat.
Kierowca ,którego nie poinformowano o zmianie trasy
po wcześniejszych próbach zamachu,
przejechał drogę w którą miał skręcić (moja strona)
Został zatrzymany i próbował zawrócić.


Na poprzednim zdjęciu stoję tam gdzie kropka.

Odcisk stóp Gavrilo Principa, zdjęcie z roku 1955.

*********************************

Wiele miejsca poświęciłam temu tematowi,

a to dlatego że

ok. 9,5 mln żołnierzy poległo w boju,
zmarło w wyniku odniesionych ran lub zaginęło na polach bitew I Wojny Światowej.
W konsekwencji ostatecznej ,zmienił historię świata .

Przez Serbów Bośniackich uważany za bohatera.
Emir Kusturica odsłania popiersie zamachowca.
W roku 2014 odsłonięto 2-metrowy pomnik w Sarajewie.

****************

Moje odkrycie :

Wydawnictwo Napoleon V z Oświęcimia wydało w roku 2014
książkę którą prezentuję.
Dla spostrzegawczych : dlaczego
zdjęcie na okładce nie przedstawia tego wydarzenia ,które sugeruje tytuł ?
To wielki błąd edytorski !


Na starej karce targu Bascarsija ,
widoczny minaret meczetu Gazi Husrev-bega,zwanego Begovą dżmiją.
 

Wejście główne do meczetu z mihrabem i widocznymi szafkami na obuwie.
Ja wchodziłam wejściem bocznym.
Jak widać sznurkowa zapora i pilnujący pan,
który nie pozwolił się sfotografować,przypominają,
że świątynia jest czynna i dostępna w tym miejscu
tylko dla wiernych.

Źródła podają że należy do najlepszych architektonicznie
obiektów muzułmańskich na Bałkanach.

Ładny ,choć niewielki mihrab wskazujący wiernym kierunek  na Mekkę.

Nawet nie jest najstarszy ,bo powstał  w 1532,
a na przykład meczet w Płovdivie w roku 1363.
Słyszałam zachwyty,ale ja po obejrzeniu na Bałkanach
prawie wszystkich dostępnych świątyń muzułmańskich- nie podzielam tego zdania.
Ten meczet ( dla mnie ) jest przeciętny.
A  jeśli ma się w głowie urodę Błękitnego Meczetu w Stambule
lub zagarnięty przez hiszpański kościół katolicki ,cudowny,ogromny meczet w Cordobie,trudno się pocieszyć.

Sądząc po mikrofonie – to minbar.
Pierwszy raz widzę takie położenie-w dotychczasowych moich wędrówkach po meczetach ,
ta część świątyni położona jest w równiej linii z mihrabem.
Zatem dla mnie nowość.

Sahan,czyli dziedziniec, a na środku
tradycyjnie ustawiona studnia z tryskającą wodą do rytualnego mycia ,
czyli oblucji przed modlitwą.
W wielu świątyniach zaniechano już korzystania z tej formy
przed modlitewnej,tak jest i tutaj.
Znalazłam

wybudowaną znacznie później współczesną łazienkę

w której mężczyźni rytualnie obmywają  nogi.

Groby dostojników muzułmańskich przed bocznym wejście do świątyni.

Sarajewo spotkanie z kulturą-na płytkach w Bascarsija.

Walczą jak mogą , jak wszędzie 😀
Wybory w Bośni odbyły się 7.10.2018 ,w dniu mojego pobytu w Sarajewie.

Pozujące chłopaki z serbskiej TV PTC
szykują  grunt do wywiadu wyborczego.

Katedra katolicka Serca Jezusowego,
wybudowana w latach 1884-1889.
Jedyna rzymskokatolicka świątynia w mieście.

SARAJEWSKIE RÓŻE
Dziury w podłożu po wojennych eksplozjach.
Te, znajdują się na placu przed przed katolicką katedrą Serca Jezusowego.
Pierwsza wersja ekspozycji; miały być wszędzie tam – gdzie ślady,
gdzie ginęli ludzie.
Zalewano je czerwoną masą żywiczną,która pozorowała krew.

Na wzór niemieckich  kostek o nazwie STOLPERSTEINE.

Ale wiele zostało zniszczonych,pozostałe mają być objęte opieką ratusza.
Widziałam że ludzie nie szanują tych miejsc,jakby chcieli zapomnieć.
A to hołd dla tych, którzy oddali życie w najbardziej głupiej z głupich wojen.


Na placu Bascarsija
zaczyna się  (lub kończy ) zwiedzanie starówki
Powielana na wielu zdjęciach ażurowa drewniana fontanna zwana Sebilj ,
nie jest wyjątkowa i w tłumie można ja przeoczyć.


Jednak  jest symbolem Sarajewa i nikt nie pozwali na to,
aby aby jej nie zauważyć 😀

Fotowiki de

       Urody nabiera, jak wszystko 😀  nocą…


Mehmed Pasza Kukavica – autor, w 1753 roku stworzył ją w stylu osmańskim.
W obecne miejsce przeniósł ją ten sam architekt,który zaprojektował budynek ratusza.
Jako ciekawostkę dodam ,że społeczność muzułmańska Sarajewa
podarowało kilka replik w różne strony świata.Cieszą oko
w Belgradzie ,St.Louis w stanie Missouri,oraz w Serbskim Novim Pazarze.


Sądząc po odzieży i stylu- lata 60-70 ubiegłego wieku.
Tylko dlaczego nie widać muzułmanów ?
Zdjęcie znalazłam bez opisu i takie śledztwa mnie fascynują.
Ale tutaj-zagadka na razie pozostanie nierozwiązana.


Setki ,jak nie tysiące gołębi..

Jak na mój gust za mało owoców,za zwykłe 😀 jak na były osmański bazar i klimat 😀


Handel  w czasach w których jeszcze nie było turystów.
Gospodynie w dni targowe robiły tu zakupy.

Dzisiaj kupcy ukierunkowani są na zyski,stąd taki rodzaj asortymentu.


Sireinica,czyli pyszności bałkańskie z cudownym białym serem zbliżonym do  fety,ale to nie jest feta.
W Bułgarii nazwana banicą (piekłam!)
Tutaj sirenica, zaś  z farszem mięsnym zwie się burek
( ktoś oświadczył że nie przełknie czegoś, co nosi taką nazwę 😀 )

1944

2018

Moje leży na ladzie 😀

a tak prezentuje się z bliska 🙂

Jako pasjonatka starej fotografii nie mogę sobie odmówić 😀


Jak widać fotografowali Austriacy ,
i uliczka (bo nie ulica) Franca-Józefa (mojego idola  😀  )

Muzułmański strój etniczny z Bośni.

Korzystałam :

eloblog
http://www.historycy.org/index.php?showtopic=8515
https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/zamach-na-arcyksiecia-ferdynanda-w-sarajewie,756285
https://www.rte.ie/centuryireland/index.php/articles/franz-ferdinand-buried-in-vienna
https://religie.wiara.pl/doc/472259.Istotne-elementy-swiatyni-muzulmanskiej-Na-co-zwrocic-uwage-whttps://www.hgm.at/

KOPENHAGA DENMARK

Muzeum Brytyjskie:
ilustracja japońskiego artysty,którego wyobrażenie o Kopenhadze dało popis fantazji,
bo trudno uwierzyć ,by na początku XX wieku tak wyglądali duńscy mieszkańcy stolicy  😀

Kopenhaga- miasto ponad pół milionowe,
położone malowniczo na dwóch wyspach Zelandia i Amager ,
nad cieśniną Sund,
połączone podwodnym mostem ze szwedzkim Malmo.
Początek wzięło od targowiska założonego przez Wikingów.

Langelinie, wejście do  portu.
Mała syrenka zwana Den Lille Havfrue, której twórcą jest Edvard Eriksen,
jest hołdem złożonym Andersenowi  dla upamiętnia jego bajki pod tym tytułem.
Oczarowany baletem na kanwie baśni,Carl Jacobsen,wnuk założyciela browaru Calsberg
zamówił i zafundował posąg.
23 sierpnia 1913 oficjalnie odsłonięto figurę mierzącą 1,25 m,o wadze 175 kg.
W brązie zaczarowana została żona rzeźbiarza,tancerka Ellen Price.
Wielokroć dewastowana ,malowana ,bez głowy,bez ramienia,
po naprawach ,nadal pozostaje symbolem miasta.

Obok ratusza siedzi on ,towar eksportowy Danii :Hans Chrystian Andersen,
ze wzrokiem skierowanym na drugą stronę ulicy.
Patrzy na Ogrody Tivoli,jeden z pierwszych Parków Rozrywki na świecie- 1843,
oraz „Pałac Andersena”

Andersen urodził się 1805 w Odense w rodzinie biednej alkoholiczki,która rychło zmarła.
Wychowaniem chłopca zajęła się babcia,która swoimi opowiadaniami,dała podkłady fantazjom Christiana.
Zapragnął być artystą,ale ani szkoła baletowa,ani aktorska,ani śpiewu w Kopenhadze
nie rekompensowały braku talentu.
Ambicje go nie opuszczały-zaczął pisać sztuki teatralne.
Jednak brak wykształcenia przejawiał się w ilości błędów,które go również dyskwalifikowały jak pisarza.
Kiedy jednak dostał stypendium królewskie ,nie zmarnował dnia.
Piął się po szczeblach nauki aż do osiągnięcia tytułu profesora.
Ciekawy świata,podróżnik z trudnym charakterem,napadami szału,depresjami zmarł  w roku 1875.
Bezpotomnie, bo z korespondencji wynika że był gejem lub biseksualistą.
Piękna, krwista postać z wielką wyobraźnią.

Drzwi do Pałacu H.C.Andersena zbudowanego w roku 1893
(dla mnie rok wspaniały z powodów osobistych !)
przy Bulwarze Andersena 22.
Powstał z  inicjatywy spadkobiercy browaru Carlsberga,
jako  Muzeum Sztuki.
W szybie odbija się bok Ratusza Miejskiego.

Hale studia filmowego w Kopenhadze, gdzie kręcono Gang Olsena.

W Danii uwielbiany,kultowy,jak u nas Rejs.
Wiele powiedzonek i przekleństw 😀 przedostało się na ulicę.
Powstał w roku 1968 ,reżyseria Erik Balling.
Po wielkim sukcesie powstał cykl 14 filmów.
Dobro narodowe Danii.

Nyhavn,Nowy Port
Kanał portowy, miejsce bardzo urokliwe,
kolorowe,ulubione lokalsów i turystów.

Plac Otto Monsteds 11 Centrum Finansowe w Kopenhadze.
Financial Center Copenhagen Andelsboliger.

BØRSEN ,
budowana w 1619-1625,na polecenie króla Christiana IV


(tego od spłodzenia 24 dzieci z prawego i nieprawego łoża,
udokumentowanych,plus tych urodzonych w cichości 😀
-ilość nieznana 😀 )

Była kopenhaska giełda,przykład niderlandzkiego manieryzmu.
Wieża ,skręcone ogony smocze,
to najbardziej rozpoznawalny zabytek Kopenhagi.

Obecnie mieści się tutaj Duńska Izba Handlowa
wiec podziwiać można tylko z zewnątrz.

Luterańsko-Narodowy Kościół Marmurowy,zwany kościołem Fryderyka,
mający status państwowego.
Uznany za największy w Skandynawii z racji kopuły wzorowanej na watykańskiej ,
wspieranej na 31 metrowych kolumnach.
Całość ma 79 metrów.
Barokowy,eklektyczny obiekt,projekt Nicolai Eigtveda z roku 1740.
Z braku środków, budowę przerwano na sto lat,
ostatecznie kościół otwarto w roku 1894.

Głową kościoła jest Małgorzata II wraz z Ministrem Spraw Kościelnych.
Najwyższą władzą ustawodawczą dla kościoła jest Parlament.
Przynależność jest dobrowolna -na początku roku 2018 notowano 4 352 507 wiernych.

Każda parafia ma swoją radę, która decyduje choćby o wyborze księdza
czy innych kwestiach istotnych dla kościoła.
Ponieważ w Danii rejestruje się związki jednopłciowe,
od lat trwa dyskusja ,czy  takie pary mogą być sobie poślubione w kościele.
Ale -księża homoseksualni są akceptowani – uznane za sprawę prywatną.

Fryderyk V Oldenburg ,król Danii i Norwegii zodiakalny baran,
znawca i miłośnik kobiet,dobrych alkoholi i sztuki .
To jemu Dania zawdzięcza powstanie Duńskiej Akademii Sztuk i Królewskiego Szpitala.
Dwukrotnie żonaty miał 6 dzieci.
Zmarł w wieku lat 42.

Pomnik  stoi w centralnym miejscu na ośmiobocznym placu Amalianborg.
Jest najstarszy w Skandynawii, uchodzi za najpiękniejszy ale i najdroższy,
bo rzeźbiarz Jacquesa Saly,Francuz sprowadzony przez króla
przymierzał się do dzieła prawie 20 lat.
Samo studiowanie koni w biegu zajęło mu pięć 😀

W ostateczności 22 tonowy pomnik odsłonięto w roku 1768,
podczas wielkiej uroczystości z udziałem 300 osób.
Niestety ,sam zainteresowany już nie doczekał, bo nie żył.

Pod cokołem , grupa turystów z Argentyny.

Amalienborg, zespół pałacowy lub Pałac Zimowy,
(monarchowie mieszkają tu zimą) .
Nazwa pochodzi od królowej Zofii-Amelii która była inicjatorką budowy w tym miejscu
drewnianego letniego pałacu.
W roku 1698 zajął się podczas pożaru od pobliskiej opery i spłonął,
pochłaniając 200 ofiar,w w większości dzieci.

Na balkonie,każdego 16 kwietnia, w dniu swoich urodzin
monarchini wraz z rodziną pozdrawia podwładnych.

Widoczny fragment budynku należy do zespołu
czterech identycznych pałaców,położonych wokół placu .

Czapy z futra niedźwiedziego, ciemne  mundury codzienne i
o 12,00 każdego dnia, maszerują na swój posterunek.
W dni świąteczne,żołnierze mundury zamieniają na na czerwone.

Super Express-czasami człek aż pada przed obliczem dostojeństwa królowej 😀

Jeśli zmiana warty odbywa się bez asysty Pałacowej Orkiestry ,
znaczy to ,że głów koronowanych w pałacu nie ma.

Formację powołał Fryderyk II w roku 1658,
a służy w niej dziś, ok 1000 gwardzistów.

Straż paradna składa się z orkiestry, korpusu werblistów i 36 strażaków.
Byli ,chętni żołnierze przystępują do zrzeszenia, a jest ich ok 15.000.
mieszkających na całym świecie.
Wydają nawet własna gazetę i w szczególnych okolicznościach spotykają się na zjazdach.

Koniec zabawy i dla nich i dla nas 😀

Smocza Fontanna Dragespringvandeta i Plac  przed Ratuszem,
inspirowane architekturą Sieny,według projektu Skovgaarda.
Postawiona na pochyłym Placu Ratuszowym ,
w tym kształcie, w roku 1923 roku.

Ratusz, Plac Radhuspladsen,ucięta przeze mnie wieża ratusza
jest najwyższa w kraju ma 106 metrów, a budowano w latach 1892-1905.
Architekt Martin Nyrop.

Złocona figura biskupa Absalona, założyciela Kopenhagi.
Ponad nim widnieje herb miasta przedstawiający
trzy wieże nad symbolicznymi falami Sundu
oraz gwiazdę i półksiężyc.
Sześć figur ustawionych na wysokości dachu to miejscy strażnicy (zdjęcie wyżej)

Absalon pozłacany 😀 biskup i polityk który z wolna ,
w XII wieku przejął rządy w Danii , prowadził krucjatę przeciw Słowianom .
Oj nie lubili nas sąsiedzi zza morza,nie lubili.

Państwowe Muzeum Sztuki ,budowane w stylu włoskiego renesansu w latach 1889-1896.
Ogromna kolekcja sztuki która była w posiadaniu monarchów.
Zakupy i dary, między innymi podarunek wielu szkiców od Durera.

W roku 1787 wybudowano magazyny z przeznaczeniem na spichlerze
(Podkreślam to ,bo wiele osób zapewne bezmyślnie odpisując,podaję że to są więzienie Olsena.
Otóż nie,te znajdują się pod Kopenhagą w Albertslund ).
dla firmy handlowej Pingel, Meyer, Prætorius & Co.,
i dzięki  tej budowie widać ogrom i jakość  handu duńskiego ,
w czasach kiedy statki były pod żaglami.
W czasie wojen był schronieniem dla chorych i uciekających.

W roku 1978 otwarto po gruntownej renowacji
Hotel Admiral z 4 **** i 366 pokojami.
Wówczas był największym hotelem w Kopenhadze.

Dziś wysocy goście narzekają ,że oryginalne magazynowe belki w pokojach
są uciążliwością dla ich głów 😀

Kopenhaga-europejska stolica rowerowa

</

Ważne :
Tylko pół godziny drogi koleją od Kopenhagi.

  W Rungsted,
znajduje się dom słynnej Dunki  Karen Blixen autorki „Pożegnania z Afryką” .
Dom którym spędziła ostatnie lata aż do śmierci, jest udostępniony turystom.
A w parku za nim,można położyć kwiatek na jej grobie.

Stąd już tylko pół godziny drogi również koleją do Helsingor,zamku Hamleta.
I to na tyle z Kopenhagi.

Aha ! Pyszne śledzie w żółtej mazi z carry-ale pycha !

Ale mieszkać bym nie chciała ,
choć Kopenhaga przypomina mój ukochany Amsterdam (ci sami projektanci).

MOST nad cieśniną SUND Szwecja – Dania

Øresundsbron -oficjalna nazwa skandynawskiego cudu.
Most i tunel  jednoczy Szwecję z Danią i resztą Europy.
Biegnie od szwedzkiego Malmo do duńskiego półwyspu Kastrup a stamtąd do stolicy Kopenhagi.
Jak twierdzą znawcy,hybryda pół tunelu-pół mostu jest cudem inżynierii.
Laicy stoją z otwartymi ustami. Na całość składają się :

Most 7,845 metrów – w granicach Danii i Szwecji
Sztuczna wyspa Peberholm 4,050 metrów- w granicach Danii.
Tunel  Drogdentunnelen 3,510 m – w granicach Danii.

Po dodaniu to -15,405 km ,
co czyni go najdłuższym mostem na świecie, łączącym dwa państwa.

Bo najdłuższy most w Europie,to ten nad Tagiem w Lizbonie – ma 17,3 km.

https://fotoelzbieta3.wordpress.com/2016/11/27/ponte-vasco-da-gama-lizbona-portugal-najdłuzszy-most

Tu mieszają się wody Morza Bałtyckiego,Morza Północnego i dalej Oceanu Atlantyckiego.

Komunikacja promami stawała się coraz bardziej uciążliwa.
Wyliczono że koszty  mostu byłyby ogromne i nie zwróciły się nigdy.
Tunelu również.
Postanowiono stworzyć kombinację mostu i tunelu.

I tak w roku 2006, londyńskie biuro architektoniczne
ARUP group założone w roku 1947,
powołało gigantów : skandynawskich architektów i budowniczych.

Elita elit to:

Klaus Falbe Hansen,
Jorgen Nissen,
Niels Jorgen Gimsning
Georg Rotne


Dyrektorem projektu mianowano fachowca o znanym nazwisku i zasługach :
Klaus Falbe-Hansen,obecnie pracujący emeryt,inżynier budownictwa lądowego,
specjalizującym się w projektowaniu mostów.


Jorgen Nissen legendarny duński projektant.

Niels Jorgen Gimsning
Profesor Inżynierii Cywilnej,Wydz. Budownictwa,Duńczyk.

Georg K.S Rotne duński architekt,generalny konsultant budowy mostu,
człowiek o którym mówią że jego  kreatywność jest nadprzyrodzona.


Wjeżdżamy razem z pociągiem,ale on teraz jedzie  pod nami.
Rysunek niżej jest bardziej czytelny 😀

Granica szwedzko-duńska,którą codziennie przemieszczają  się oprócz zachwyconych turystów,
mieszkańcy obu państw.
W Danii-tańsze mieszkania i życie -w Szwecji praca.

Most ma 7,845 metrów,najwyższy filar 204 metry,
waga- 82 tysiące ton.

Słupy,podpory  mają swoje lustrzane odbicie po przekroczeniu połowy mostu.

Centralne wieże zostały osadzone przez największy na świecie
pływający dźwig .

Rysunek porównawczy wielkości mostu i tankowca .
Cieśnina jest strategiczna dla statków,most musi być bezpieczny dla kontenerowców.
Bezpieczny również dla pobliskiego lotniska  Kopenhaga – Kastru,
dlatego tam, przebiega tunel podwodny.
Most jest zaprojektowany tak,że nie zniszczy go nawet uderzający w niego samolot.

Sztuczna wyspa Peberholm wygląda jak wielki, morski, szpiczasty jęzor podwodnego potwora 😀

1 lipca 2000.
Duńska królowa Margethe II ze śp.mężem Henrickiem (l)
i Król Karol XVI z żoną Silvią na sztucznej wyspie Peberholm
oficjalnie otwierają genialne dzieło dwóch państw.

Czeluść, dalej już nic,morze pochłonęło resztę mostu.
Tak to złowieszczo wygląda z góry.
A tymczasem,cały ruch już znajduje się pod wodą.

Wjazd ( wyjazd ) ze sztucznej wyspy do tunelu ,który ma 4.050 metrów.

Otwarte gardło tunelu.


Jest !


Śmigają tylko plamy światła…


Jeszcze ….i

Ląd ! Wyłączam  wyobraźnię 😀
(ilości wody nad głową, contra wytrzymałość dachu tunelu 😀 😀 😀 )
Magazyny SAS-u skandynawskich linii lotniczych.
Ziemia Hamleta.Dania.

Powrót, zachód słońca który daje pierwsze kolory.
Nie dziwię się wielkiemu procentowi depresji
w krajach  naszych sąsiadów za Bałtykiem.

Po lewej widać ząb wyspy.
Mimo że od otwarcia minęło 18 lat ,projekt i wykonanie ciągle budzi zachwyt !

Ląd ,tym razem ziemia szwedzka.

https://www.xataka.com/otros/asi-es-el-puente-tunel-de-oresund-la-increible-obra-que-une-suecia-con
http://members.chello.nl/o.knotsenburg/oresund/
https://szokuje.pl/17-tajemnica-tej-drogi-skrywa-sie-gleboko-pod-woda-wcale-nie-konczy-sie-na-srodku-morza

This amazing bridge-tunnel connects Sweden and Denmark

MALMÖ SZWECJA

Przybyłam promem z Rostocku ( poprzedni wpis ) na  duńską wyspę Falster

 


posiadającą trzy miasta,choć to przesadne określenie 😀 ,
w tym Gedster.

Słynnym mostem, (następny wpis )
przedostałam się na drugą stronę mocy – do Szwecji.

Skandynawię zawsze omijałam szerokim łukiem.Czyżby intuicja ?
Raz kozie śmierć !
Czy kraina 500 wysp z czego tylko 1/5 jest zamieszkała pokaże mi swoje tajemnicze dotąd oblicze 🙂 ?

Krajobraz niderlandzki,choć duński, ale wiatrak malowniczy.

To co zobaczyłam  dalej ,przypominało postpegeerowskie domy
z czasów naszej komuny.

Suche badyle przed jednakowymi domami,
prezentującymi się bez wdzięku .
Jeszcze do pokonania most Dania -Szwecja  i staję na ziemi tej drugiej.

Szwecja to najstarsze osadnictwo w Europie, 13 tysięcy lat.
Z topniejącym lodem przybywało od strony Danii wielu myśliwych i poszukiwaczy.
I tak, przez tysiąclecia zasiedlano półwysep.
Przez wieki przybysze zajmowali się uprawą roli i rybołówstwem.
I mentalność tych profesji pozostała do dziś.

Obok XIX -wiecznych sanitariatów,nieczynny skansen.

Granica.Kontrolerzy celni niczym nie różnią się
od wielu kolegów strzegących granic.
Luzik,dowcipy,śmiechy.
Tylko Polacy prezentują się na medal .
I mundury i postawa.
No i zawsze eleganccy Austriacy.

Szwecja –
kraj ABBY, IKEI,chodaków,niemieckiej królewny,króla rozpustnika,
potopu,sałatki śledziowej z jabłkiem i burakiem (pycha),
stali, Pippi, SAAB-a, Volvo,H&M .
Mam wielkie oczekiwania.

Malmo ,300 tys. mieszkańców,trzecie pod względem wielkości i ważności miasto Szwecji.
Gmina 704 tys.ludności z pokaźnym procentem przybyszów,jak piszą o sobie.
W ubiegłym roku awansowało na drugie miejsce
najniebezpieczniejszych miast Europy.

Nie wiem czy to zła, ponura pogoda,czy jest inny powód,
ale miasto wygląda na wyludnione ,
na ulicach pojedyncze osoby.

Stortorget, historyczny rynek Malmo .
Powstał w 1540 i jest największy w mieście,
a kiedyś w północnej Europie ; ma 2.500 metrów kwadratowych.

Ratusz zbudowano w 1546 ,gdy  burmistrzem był Jorgen Kock.
Przez wieki ewaluował do dzisiejszego stanu,
choć początkowo wyglądał jak spichlerz (foto niżej ).
Zachowuje wielkie, XV wieczne oryginalne piwnice.
Drugie piętro obfituje w piękne zdobienia,
w wielkich salach historyczne rzeźby postaci.
Obecny wygląd pochodzi z lat 1864-69.

Ratusz około roku 1600.

Stortorget Dom Gubernatora – na wprost.
Na miejscu obecnej rezydencji stały od 1500 roku,
dwa budynki Dom Łochska  i Dom Króla.
W roku 1658,kiedy wschodnia część Danii stała się Szwecją,
budynek przysposobił na siedzibę gubernator Gustaw Otto Stenbock
Po zlikwidowaniu urzędu,zamieszkała tam  świta Karola XI ,a nawet sam król.

Obecny stan budynku trwa od roku od 1777 ,
kiedy to przeprowadzono gruntowny remont i zmianę elewacji.

Rezydencja około roku 1600.
Prawda że piękniejsza od dzisiejszej ?

Stortorget Karol X Gustaw 1654 – 1660.To on !
Ten przystojny 😉 , pucołowaty jegomość,stojący na środku wielkiego placu,
wielbiony przez Szwedów-
ogołocił i zrujnował naszą ojczyznę,
zamienił w perz dzieło Kazimierza Wielkiego .

POTOP SZWEDZKI  !


Flensburgska huset -dom Flensburga.
Nazwa od rodziny która mieszkała tam od 1827-1964 (!)



Zbudowany w stylu holenderskiego renesansu,
prawdopodobnie powstał w 1595 roku.

Charakterystyczną cechą budynku są poziome białe rzędy kredy
i pięknie zakrzywione szczyty.

W budynku ,w górnej części pozostały ślady magazynu.
Jednak  w XVII wieku, cały budynek był wykorzystywany jako dom mieszkalny
.


Ok 1600.Kiedyś stał na rogatkach ,kontrolując skrzyżowanie widocznych dróg,
obecnie jest główną atrakcją w samym sercu miasta


Ulica zachodnia 5b .Rosenvinge -husset,
zbudowany w roku 1534 przez Annę Peddersdatter,
wdowę po Moges Jensen Rosenvinge ( nazwa),
pracowniku duńskiego sądu.
Nad drzwiami wmurowany herb .


Obecnie dom podzielony jest na dwa mieszkania o położeniu lustrzanym.
Wewnątrz piękne malowidła ścienne i najstarsza w Skandynawii tapeta.

Stan obecny


Ok roku 1600


Historyczny Lilla torg – Mały plac.

Niels Hammers Hus .
Jeden z najbardziej znanych i malowniczych budynków w Malmo,przy Lilla torg.
Zbudowany w połowie 1597,przez Nielsa Hammera.
Dwupiętrowy,na dole biura i mieszkanie ,górna część służyła jako magazyny.
Po gruntownym remoncie,przywrócono pierwotny wygląd.
Każdy historyczny budynek w Malmo ,na czas określony pozostaje w administracji bogatego opiekuna.
Tym, zajmuje się rodzina  Gabriela Hedmana.
Widoczna brama  prowadzi do Centrum Kulturalnego w dzielnicy st.Gertrude.


Około1600

Pod murami najstarszego ceglanego budynku ,
wystawia się sklep ze znanymi w świecie szwedzkimi chodakami.
Drewniaki po szwedzku to träskor.
Skąd się wzięło w Szwecji to popularne proste obuwie?
Na pewno przywędrowało na półwysep z Niderlandów.
Ale produkcja? W 1868 roku urodził się August Johansson ,
który będąc pacholęciem, praktykował przez osiem lat jako czeladnik szewski.
Wpadł na pomysł robienia papci z drewna we własnej firmie.
Udał się więc na nauki do stolarza.
Eksperymentował z mokrym i suchym drewnem.
Wymyślił maszyny napędzane wiatrem,później silnikowe.
W roku 1943 synowie Augusta zakładają fabrykę z etatowymi pracownikami.
Zakład płonie,podnosi się jednak popiołów.


Dziś wielki zakład pozostaje firmą rodzinną,eksportującą drewniaki na cały świat.
Para ze straganu kosztuje ok 180 KS.

Lilla torg


Najpopularniejsze szwedzkie piwo Arbo.
Pracownik operował  na pokładowym komputerze,a piwo lało się ,lało,
tysiącami hektolitrów do studzienki 🙂 w bramie .

Stortoget 8.Apoteket Lejonet, Apteka pod lwem.

Jedyne jasne zdjęcie całego budynku , znalazłam w fińskiej Wikipedii 🙂
To nie Hiszpania ,gdzie cokolwiek pstrykniesz 😀  ,to arcydzieło 😀
Ciemne niebo ,ponura aura = fatalne zdjęcia (dla amatora ).

W Malmo istniała apteka ,która przechodziła z rąk do rąk .
Pewien ambitny biznesmen, postanowił wybudować pokazowe dzieło .
Zatrudnił dwóch znakomitych architektów ,
spółkę August Lindvall i Harald Boklund.
Jednak inwestor pan John Techs  miał wiele pomysłów i ciągle zmieniał projekt.


Sprawa zakończyła się w sądzie .
Jednak na koniec, inwestycja  błysnęła w ponurym Malmo.
Porównywana do apteki carskiej w Moskwie,była największą w Europie.

Na przełomie XIX /XX wieku była najdroższą nieruchomością w Malmo.
Posiadała pierwszą windę do apartamentów właściciela,
co wzbudzało sensację w tej odciętej od świata dziurze 😀

Pan Tesch znudził się zapachem leków, więc po 16 latach
przeszedł do bankowości i zrobił tam karierę.
Jego miejsce zajęła siostra,Hjalmar Andersson-Tesch.

To był jedyny jasny punkt w tym mieście ,
bo apteka działa do dziś,jest piękna,dopracowana w każdym detalu.

Za późno dokonałam tego spostrzeżenia,bo zdjęć byłoby więcej:
mężczyźni chodzą trójkami (widziałam siedem takich zestawów) .
Dziewczynę jedną -chudą długą,w czerni i pięknych trzewikach.


Cudzoziemiec 🙂

 Standard architektoniczny, bank z tureckiego zielonego szkła.

Bogaci Szwedzi zaprosili mojego ulubieńca .
Tak, to Santiago Calatrava i jego projekt Turning Torso,
zaprojektowany na kształt skręconego męskiego torsu (?)
Zbudowany z białego marmuru i metalu ma 190 metrów wysokości i kosztował 1,6 miliarda koron szwedzkich.
Na 54 piętrach znajduje się 149 luksusowych apartamentów od 45 do 230 metrów kwadratowych.
Mieszkańców na górne piętra dowozi do mieszkań 5 wind.
Na dole znajdują się biura i restauracje.

i tutaj trzeba myć okna.

Zdjęcie internet.

W trakcie budowy dla koncernu NCC.

Dla mnie ,symboliczne zdjęcie -piękna apteka ,
wielki plac i idący samotny mężczyzna -Malmo

http://www.malmo1692.se/Eng/NowThen/RosenvingeHuset.htm
http://www.malmo1692.se/Eng/NowThen/NowThen.htm
https://www.troentorpsclogs.com/sv/troentorp-tofflens-historia
https://www.guidebook-sweden.c